Veri Odaklı Yönetim Dediğiniz Şey!

Toplantı odasında bir soru soruyorum: "Veri odaklı yönetim yapıyor musunuz?" Eller kalkıyor. Herkes yapıyor. Sonra bir soru daha soruyorum: "Geçen ay hangi ürün grubunda brüt marjınız düştü ve sebebi neydi?" 

Eller iniyor.

Veri odaklı yönetim bir tutum değil. Bir altyapı meselesi.

Pek çok şirkette veri var. ERP var, Excel var, raporlar var. Ama bu veriye kim bakıyor, ne zaman bakıyor, kararı kim alıyor — bunlar belirsiz.

Veri üretmek ayrı şey. Veriyle yönetmek ayrı şey.

Farkı şöyle anlatayım:

Veri üreten şirket, ay sonu kapandıktan sonra raporlara bakar. Ne olduğunu anlamaya çalışır. Geçmişi okur.

Veriyle yöneten şirket, hafta içinde sapmayı görür. Nedenini sorar. Kararı o gün alır.

Biri arşiv tutar. Diğeri yönetir.

Yıllarca farklı sektörlerde, farklı büyüklüklerde şirketlerde şunu gördüm:

Veri odaklı olmayan şirketlerin büyük çoğunluğu bunu bilmiyor değil. Yapısal engeli aşamıyor.

Bu engel teknik değil.

Veri hangi soruya cevap verecek, bunu kimse tanımlamamış.

• Rapor var ama sahibi yok.
• Sahip var ama yetkisi yok.
• Yetki var ama alışkanlık yok.
• Sistem kurulmamış. Kültür yerleşmemiş.

Veri odaklı yönetimin üç koşulu var:

Birincisi: Doğru soru.

Veriyi toplamadan önce "hangi kararı vermek için?" sorusunu yanıtlamak gerekiyor. Bu soruyu atlayan şirketler veri ambarı kuruyor, yönetim aracı değil.

İkincisi: Doğru hız.

Aylık raporla operasyonel karar alınmaz. Operasyon günlük akar, bilgi aylık gelirse karar hep gecikmeli olur. Gecikmiş karar çoğu zaman yanlış karardır — çünkü koşullar değişmiştir.

Üçüncüsü: Doğru sorumluluk.

Raporu kim hazırlıyor ile kararı kim alıyor aynı kişi olmak zorunda değil. Ama bu iki kişi arasındaki köprü net olmak zorunda. Aksi halde veri üretilir, raf üzerinde bekler.

Bir şirkette operasyon müdürü bana şunu söylemişti:

"Veriye bakıyoruz ama bir şey değişmiyor."

Birlikte baktık. Veri doğruydu. Raporlar düzenliydi. Ama kimse o rapordan bir aksiyon çıkarmakla sorumlu değildi. Bilgi geliyordu, duruyordu.

Veri odaklı yönetim bilgiyi üretmekle bitmez. Bilginin kararı tetiklemesi gerekir.

Başa döneyim.

Toplantı odasındaki eller neden iniyordu?

Çünkü veri odaklı yönetim bir slogan olarak benimsenmişti. Bir sistem olarak değil.

Sistem kurmak zaman alır, alışkanlık değiştirmeyi gerektirir, zaman zaman rahatsız eder.

Ama o sistemi kurmadan "veri odaklıyız" demek sadece iyi niyet beyanıdır.

İyi niyet beyanıyla şirket yönetilmez.

Değer odaklı, Dijital Dönüşüm Modeli (DDM5) bu soruları yapısal olarak ele alıyor.

Değer Odaklı Dönüşüm çıktı.

#DijitalDönüşüm #VeriOdaklıYönetim #ERP #DDM5 #Liderlik #Strateji